Gilaburu, Kartopu – Viburnum opulus
Çalı
Nemli ve süzek topraklar ile tam güneş veya hafif gölgeyi tercih eden bir çalıdır. İlkbahardaki gösterişli beyaz çiçekleri ve sonbaharda parlak kırmızı salkım meyveleri için yetiştirilir. Meyveleri işlendikten sonra (salamura vb.) tüketilebilir.
Aylık Bakım Takvimi
-
Sulama: Gerekmez, kış uykusundadır ve kış yağmurları yeterlidir. Gübre: Gerekmez. Budama: Bitkiyi gençleştirmek için yaşlı ve verimsiz dallar (toplam dalların 1/3'ü kadar) dipten kesilebilir. Ana budama için ilkbahar sonu beklenmelidir. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Gerekmedikçe yapılmaz. Kültür Bakım: Herhangi bir bakım gerektirmez. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Dona tamamen dayanıklıdır, koruma gerektirmez.
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Ay sonunda, yeni büyüme başlamadan önce toprağa bir miktar kompost veya yavaş salınımlı dengeli gübre (örn: NPK 10-10-10) verilebilir. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Kışın zarar görmüş dalları temizleyin. Ana budama için bekleyin. İlaçlama: Gerekmedikçe yapılmaz. Kültür Bakım: Bitki uyanmaya hazırlanır. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Dona tamamen dayanıklıdır.
-
Sulama: Yağışlar azaldıkça toprağı nemli tutmaya başlayın, haftada bir sulayın. Gübre: Gübreleme yapılmadıysa ay başında yapılabilir. Budama: Yapılmaz, çiçeklenmesi beklenir. İlaçlama: Yeni çıkan taze yaprakları ve tomurcukları yaprak bitlerine (afid) karşı çok dikkatli bir şekilde kontrol edin. Bu, en hassas olduğu dönemdir. Zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültür Bakım: Yeni sürgünler belirir. Hastalık/Zararlı: Yaprak bitleri bu bitkinin en büyük düşmanıdır, erken müdahale önemlidir. Don Riski: Yoktur.
-
Sulama: Haftada bir derinlemesine sulayın (30-40 L/bitki). Gübre: Gerekmez. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Yaprak biti popülasyonu artabilir. Yapışkanlık (ballık) ve karınca aktivitesi belirtileridir. Gerekirse mücadele edin. Kültür Bakım: Çiçeklenme başlar. Hastalık/Zararlı: Yoğun yaprak biti istilası çiçeklenmeyi olumsuz etkileyebilir. Don Riski: Yoktur.
-
Sulama: Yaz sıcakları başladığı için düzenli sulama önemlidir. Haftada 1-2 kez derinlemesine sulayın. Gübre: Gerekmez. Budama: Çiçeklenme bittikten hemen sonra bitkiyi şekillendirmek ve boyutunu kontrol etmek için en iyi zamandır. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Genellikle dayanıklıdır. Kültür Bakım: Çiçekler meyveye dönmeye başlar. Yazın yarı odunsu çeliklerle çoğaltılabilir. Hastalık/Zararlı: Viburnum böceği yapraklarda delikler açabilir. Don Riski: Yoktur.
-
Sulama: Sıcak ve kurak havalarda düzenli sulamaya devam edin. Sulama, meyvelerin dolgunlaşması için önemlidir. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmedikçe yapılmaz. Kültür Bakım: Meyveler büyümeye devam eder. Hastalık/Zararlı: Su stresi bitkiyi zayıf düşürebilir, sulamaya dikkat edin. Don Riski: Yoktur.
-
Sulama: En sıcak ayda düzenli sulamaya devam edin. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmedikçe yapılmaz. Kültür Bakım: Meyveler renk değiştirmeye başlar. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Yoktur.
-
Sulama: Yaz sıcakları devam ederken düzenli sulamaya devam edin. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmedikçe yapılmaz. Kültür Bakım: Meyveler parlak kırmızı rengini alır. Hastalık/Zararlı: Genel bitki sağlığını kontrol edin. Don Riski: Yoktur.
-
Sulama: (Şu anki ay: 21 Eylül) İzmir'de hava hala sıcak olduğu için haftada 1-2 kez derinlemesine sulamaya devam edin. Yağmur varsa azaltın. Gübre: Gerekmez. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Gerekmedikçe yapılmaz. Kültür Bakım: Bitkinin en dekoratif olduğu dönemdir; parlak kırmızı meyve salkımları göz alıcıdır. Meyveleri toplamak (hasat etmek) için en uygun zamandır. Yeni fidan dikimi için de iyi bir aydır. Hastalık/Zararlı: Kuşlar meyveleri yiyebilir. Don Riski: Yoktur.
-
Sulama: Havalar serinleyip yağışlar başladıkça sulamayı azaltın ve ay sonunda kesin. Gübre: Gerekmez. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Gerekmedikçe yapılmaz. Kültür Bakım: Yapraklar güzel bir sonbahar rengi (kırmızı-mor) alır ve dökülmeye başlar. Meyveler dallarda kalır. Yeni dikimler için uygun dönem devam eder. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Yoktur.
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Yapraklar tamamen döküldükten sonra budama için planlama yapılabilir. İlaçlama: Gerekmedikçe yapılmaz. Kültür Bakım: Bitki kış dinlenmesine girer. Yeni fidan dikimi için son şans. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Dona tamamen dayanıklıdır.
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Budama için en uygun dönemdir. İlaçlama: Gerekmedikçe yapılmaz. Kültür Bakım: Bitki tamamen uykudadır. Kırmızı meyveleri kış boyunca dallarında kalabilir. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Dona tamamen dayanıklıdır.
İlgili Bitkiler
Ada Bozlanı (Ptilostemon gnaphaloides)
Çalı
Ege adaları ve kıyılarına özgü, gümüşi-beyaz yapraklarıyla dikkat çeken, yastık formunda, herdemyeşil bir çalıdır. Yazın...
Adaçayı (Salvia spp.)
Çalı
Tam güneş, süzek ve fakir toprakları seven, kuraklığa çok dayanıklı aromatik bir Akdeniz çalısıdır. Mutfak ve tıbbi amaç...
Adaçayı Yapraklı Laden (Cistus salviifolius)
Çalı
Akdeniz makiliklerinin tipik, alçak ve yayılıcı, herdem yeşil bir çalısıdır. Tam güneş, fakir ve süzek toprakları sever;...
Adi Dağ Muşmulası (Cotoneaster integerrimus)
Çalı
Türkiye'nin de anavatanı olan, yaprak döken, çok dayanıklı bir çalıdır. Tam güneş ve süzek, kireçli toprakları sever; ku...