Siyah Mürver – Sambucus nigra

Çalı

Çiçekleri ve olgun meyveleri (pişirilerek) için yetiştirilen, nemli ve zengin toprakları seven, hızlı büyüyen yerli bir çalıdır. Yaban hayatı için harikadır ancak yaprakları ve ham meyveleri zehirlidir; yaprak bitlerine karşı hassas olabilir.

Aylık Bakım Takvimi

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Toprağın üzerine iyi yanmış ahır gübresi veya kompost serin, fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Ana budama zamanı. En yaşlı (3-4 yıllık) dalların 1/3'ünü dipten kesin. Ölü, zayıf ve iç içe geçmiş dalları temizleyin. Sadece yaprakları için yetiştiriliyorsa dipten sertçe budayın (coppicing), kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Afit yumurtalarına karşı kışlık yağ (Mineral oil, %1.5) uygulayın, zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Sert ağaç çelikleri ile çoğaltma yapılabilir. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Çok dayanıklıdır, koruma gerekmez.

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Dengeli, yavaş salınımlı bir gübre uygulanabilir, fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Budama işlerini ay sonuna kadar tamamlayın, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Gözler uyanmadan önce mantari hastalıklara karşı bakırlı bir preparat uygulayın, hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Yeni fidan dikimi için uygun bir aydır. Hastalık/Zararlı: Genel kontrol yapın. Don Riski: Yeni dikilen fidanları şiddetli donlardan koruyun.

  • Sulama: Toprak kurumaya başlarsa 15-20 L/hafta, yağmur varsa azaltın. Gübre: Gerekmez. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Yeni sürgünleri siyah yaprakbiti (kara afit) için kontrol etmeye başlayın, popülasyon artmadan müdahale edin, zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Hızlı büyüme başlar. Hastalık/Zararlı: Yaprakbitleri en büyük sorunudur. Don Riski: Geç donlara dayanıklıdır.

  • Sulama: Düzenli sulamaya başlayın, toprak nemli kalmalı (haftada 20-30 L). Gübre: Gerekmez. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Siyah afit popülasyonu patlayabilir. Sabunlu su, Neem yağı veya uygun bir insektisit ile kontrol altına alın, zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Hızlı büyür. Hastalık/Zararlı: Yoğun afit istilası bitkiyi zayıflatabilir ve isli küfe (sooty mold) neden olabilir. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Sulamaya devam edin (haftada 20-30 L). Gübre: Gerekmez. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Çiçeklenme döneminde, özellikle arıların aktif olduğu saatlerde ilaçlamadan kaçının. Afit kontrolüne devam edin, zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Büyük, kremsi beyaz çiçek şemsiyeleri açar. Şurup (cordial) yapmak için çiçekleri toplayın. Hastalık/Zararlı: Afitler çiçeklerde de yoğunlaşabilir. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Sıcaklar arttıkça sulamayı artırın (haftada 30-40 L). Gübre: Yapılmaz. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Çiçekler yerini küçük, yeşil meyve salkımlarına bırakır. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Toprağı kurutmayın. Haftada en az 2 kez, toplamda 40-50 L/hafta sulayın. Gübre: Yapılmaz. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Sıcak ve kuru havalarda kırmızı örümcek için yaprak altlarını kontrol edin, zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Meyveler büyür ve renklenmeye başlar. Kuşlar olgunlaşan meyvelere ilgi gösterebilir. Hastalık/Zararlı: Yetersiz su meyvelerin küçük kalmasına veya dökülmesine neden olur. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Sulamaya devam edin, 40-50 L/hafta. Gübre: Yapılmaz. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Meyveler olgunlaşmaya devam eder. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Hava hala sıcaksa sulamaya devam edin (30-40 L/hafta). Gübre: Yapılmaz. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Parlak siyah meyve salkımları tamamen olgunlaşmıştır, hasat zamanı. Kuşlardan korumak için ağ gerekebilir. Hastalık/Zararlı: Meyveleri hasat ederken çürük veya bozuk olanları ayıklayın. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Sıcaklıklar düştükçe sulamayı azaltın. Gübre: Yapılmaz. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Hasat bittiyse bitkinin dinlenmesine izin verin. Dökülen yaprakları temizleyin. Hastalık/Zararlı: Genel kontrol yapın. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Yapılmaz. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Yaprak dökümü sonrası bakırlı bir preparat uygulanabilir, hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Yeni fidan dikimi için uygun bir aydır. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Yeni dikilen fidanları ilk kış koruyun.

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Yapılmaz. Budama: Ana budama dönemine başlanabilir, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Bitkiyi rahat bırakın. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Çok dayanıklıdır.

İlgili Bitkiler