Uludağ Labadası – Rumex olympicus

Çok Yıllık Otsu

Sadece Uludağ'ın yüksek rakımlarına endemik, serin, nemli ve zengin toprakları seven bir dağ bitkisidir. İzmir'in sıcak ikliminde yetiştirilmesi neredeyse imkansızdır; sadece uzmanlar tarafından, kökleri serin tutacak özel koşullar ve sürekli sulama ile denenebilir.

Aylık Bakım Takvimi

  • Sulama: Kış yağmurları yeterli. Saksıda ise toprağın hafif nemli kalmasını sağlayın. Gübre: Yapılmaz. Budama: Geçen yıldan kalan kuru çiçek sapını ve yaprakları temizleyin, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Bitkinin soğuk alması (chilling) hayati önem taşır, mümkün olan en soğuk yerde tutun. Hastalık/Zararlı: Kök çürüklüğü ve yetersiz soğuklanma en büyük risklerdir. Don Riski: Dona karşı çok dayanıklıdır, asıl sorun sıcaklıktır.

  • Sulama: Kış yağmurları yeterli. Gübre: Yapılmaz. Budama: Kuru sapları temizlemeyi bitirin, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Yetersiz soğuklanma nedeniyle hiç uyanmayabilir. Hastalık/Zararlı: Kök çürüklüğü riskine dikkat edin. Don Riski: Dona karşı çok dayanıklıdır.

  • Sulama: Toprak kurumaya başlarsa nemli tutacak kadar sulayın (15-20 L/hafta), yağmur varsa azaltın. Gübre: Toprağa bol miktarda kompost veya iyi yanmış ahır gübresi ekleyin, fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Yeni çıkan dev yaprakları salyangoz ve sümüklüböceklere karşı koruyun, zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Kök bölgesini serin ve nemli tutmak için kalın bir organik malç tabakası (örn. ağaç kabuğu) serin. Hastalık/Zararlı: Zayıf veya hiç sürmeme riski vardır. Don Riski: Geç donlar genç sürgünlere zarar verebilir.

  • Sulama: Toprak asla kurumamalıdır. Haftada 2 kez, toplam 30-40 L/hafta sulayın, öğleden sonra güneşinden korunan bir yerde olmalıdır. Gübre: Ayda bir dengeli sıvı gübre verilebilir, fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Yaprakbitleri ve yaprak yiyen böcekler için kontrol edin, zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Devasa bazal yaprakların gelişimini gözlemleyin. Hastalık/Zararlı: Yapraklarda sararma ve cılızlık sıcak stresinin başlangıcı olabilir. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Sulamaya devam edin, haftada 30-40 L/hafta. Gübre: Gerekmez. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Bitkinin sıcak stresine girmemesi için gözlemleyin. Hastalık/Zararlı: Yapraklarda yanma ve pörsüme başlayabilir. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Sıcaklar başlar. Sulamayı artırın (haftada 3-4 kez, toplam 50-60 L). Mümkünse kök bölgesini soğuk suyla sulayın. Akşamları yaprakları ve etrafını ıslatarak serinletin. Gübre: Yapılmaz. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Kırmızı örümcek için yaprak altlarını kontrol edin, zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Köklerin serin kalması hayati önemdedir, kalın malç tabakasını koruyun. Hastalık/Zararlı: Bitki sıcak stresi nedeniyle çökmeye başlayabilir, yaprak kenarlarında yanma ilk işarettir. Don Riski: Yakıcı güneşten koruyun.

  • Sulama: Hayatta kalması için günlük sulama gerekebilir (toplamda 70-100 L/hafta). Gölgeleme (gölge tülü vb.) şarttır. Gübre: Yapılmaz. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Stres altındaki bitki her türlü zararlıya açık hale gelir, zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Bu aylarda bitkinin hayatta kalması çok zordur. Hastalık/Zararlı: Tamamen çökme, yaprakların pörsümesi ve ölmesi yüksek ihtimaldir. Don Riski: Yakıcı güneşten koruyun.

  • Sulama: Yoğun sulamaya devam edin, gölgeleme şarttır. Gübre: Yapılmaz. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Hayatta kalırsa şanslısınız. Hastalık/Zararlı: Bitkinin ölmesi en olası senaryodur. Don Riski: Yakıcı güneşten koruyun.

  • Sulama: Hava hala sıcak, yoğun sulamaya devam edin (40-50 L/hafta). Geceler serinlemeye başlayınca bitki bir miktar toparlanabilir. Gübre: Yapılmaz. Budama: Ölen veya kuruyan yaprakları temizleyin. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Çiçek sapı kurumuşsa kesin, bitkinin enerjisini köklerde toplamasına izin verin. Hastalık/Zararlı: Yaz hasarını değerlendirin. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Sıcaklıklar düştükçe sulamayı hızla azaltın. Gübre: Yapılmaz. Budama: Tüm ölü yaprakları ve sapları temizleyin. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Bitkinin kış uykusuna hazırlanmasına izin verin. Hastalık/Zararlı: Genel temizlik. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Kış yağmurları başlarsa sulamayı tamamen kesin. Gübre: Yapılmaz. Budama: Tüm yer üstü aksamı temizlenmiş olmalıdır. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Kök bölgesini kış yağmurlarından bir miktar korumak (eğer çok fazlaysa) ve soğuk almasını sağlamak gerekir. Hastalık/Zararlı: Kök çürüklüğü riskine dikkat. Don Riski: Çok dayanıklıdır.

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Yapılmaz. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Bitkinin dinlenme ve soğuklanma dönemidir. Hastalık/Zararlı: Kök çürüklüğü riskine dikkat edin. Don Riski: Çok dayanıklıdır.

İlgili Bitkiler