Göz Kamaştıran Koni Çiçeği (Karagözlü Suzan) – Rudbeckia fulgida

Çok Yıllık Otsu

Yaz ortasından sonbahara kadar uzun süre çiçek açan, güneşi seven, dayanıklı otsu bir bitkidir. Kuraklığa orta derecede dayanıklıdır ancak İzmir'de en iyi performansı düzenli sulama ile gösterir; solan çiçeklerin temizlenmesi çiçeklenmeyi uzatır.

Aylık Bakım Takvimi

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Yapılmaz. Budama: Eğer sonbaharda yapılmadıysa, geçen yıldan kalan kuru sapları toprağa yakın bir seviyeden kesin, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Köklerin etrafına kompost veya yaprak çürüntüsü malç olarak serilebilir. Hastalık/Zararlı: Toprak altında uyuyan kökleri rahatsız etmeyin. Don Riski: Kökleri çok dayanıklıdır, koruma gerekmez.

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Yavaş salınımlı dengeli bir gübre (örn. NPK 10-10-10) uygulamasına hazırlanın. Budama: Temizlik yapılmadıysa şimdi son şanstır, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Kök ayırma (division) ile çoğaltma için en iyi zamanlardan biridir (Mart ayında da yapılabilir). Hastalık/Zararlı: Yeni çıkan sürgünleri salyangoz ve sümüklüböceklerden korumak için hazırlıklı olun. Don Riski: Yeni çıkan sürgünler dona karşı hassas olabilir.

  • Sulama: Toprak kurumaya başlarsa 10-15 L/hafta, yağmur varsa azaltın. Gübre: Toprak üzerine bir katman kompost serin veya dengeli NPK gübresini etiket dozunda uygulayın, fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Yeni çıkan taze yaprakları salyangoz ve sümüklüböceklere karşı kontrol edin, zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Eğer bitki kökleri çok sıkışmışsa, bitkiyi söküp köklerini ayırarak çoğaltma ve yeniden dikme zamanıdır. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Geç donlar genç sürgünlere zarar verebilir.

  • Sulama: Düzenli sulamaya başlayın, toprak nemli kalmalı (haftada 15-20 L). Gübre: Gerekmez. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Yaprakbitleri için kontrol edin, külleme belirtileri (beyaz toz) başlarsa hava sirkülasyonunu artırın, hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Bitki hızla büyür. Hastalık/Zararlı: Küllemeye karşı dikkatli olun. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Düzenli sulamaya devam edin, haftada 15-20 L. Gübre: Gerekmez. Budama: Daha kompakt bir bitki için sürgünlerin uçlarını kesebilirsiniz (chelsea chop), ancak bu çiçeklenmeyi biraz geciktirir. İlaçlama: Küllemeye karşı dikkatli olun, gerekirse kükürt içerikli fungisit kullanın, hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Büyümeyi gözlemleyin. Hastalık/Zararlı: Yapraklarda lekelenmeler mantari hastalıkların başlangıcı olabilir. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Sıcaklar arttıkça sulamayı artırın (haftada 20-30 L), toprağın kurumasına izin vermeyin. Gübre: Çiçeklenmeyi desteklemek için potasyum ağırlıklı bir sıvı gübre verilebilir, fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Solan çiçekleri düzenli olarak kesmek (deadheading) yeni çiçeklerin açmasını teşvik eder. İlaçlama: Külleme için gözlemlemeye devam edin, hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Çiçeklenme başlar ve sonbahara kadar devam eder. Hastalık/Zararlı: Sıcak ve kuru havada kırmızı örümcek belirtisi arayın. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Sulamaya devam edin, haftada 20-30 L. Gübre: Gerekmez. Budama: Sürekli olarak solan çiçekleri temizleyin (deadheading). İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Kesme çiçek olarak kullanılabilir. Hastalık/Zararlı: Yetersiz sulama bitkinin çökmesine ve çiçeklenmenin durmasına neden olur. Don Riski: Yok.

  • Sulama: En sıcak ay, en çok suya ihtiyaç duyduğu zamandır. Haftada 2 kez, toplamda 30-40 L/hafta sulayın. Gübre: Gerekmez. Budama: Sürekli olarak solan çiçekleri temizleyin (deadheading). İlaçlama: Kırmızı örümcek ve külleme için kontrol edin, zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Kesme çiçek olarak kullanılabilir. Hastalık/Zararlı: Yetersiz sulama bitkinin çökmesine ve çiçeklenmenin durmasına neden olur. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Hava hala sıcak, düzenli sulamaya devam edin (20-30 L/hafta). Gübre: Yapılmaz. Budama: Çiçeklenmeyi sonbaharın sonlarına kadar uzatmak için solan çiçekleri temizlemeye devam edin. İlaçlama: Sonbahar yağmurlarıyla külleme riski artabilir, hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Mevsim sonunda bazı çiçek başlarını kuşlar için tohumluk olarak bırakabilirsiniz. Hastalık/Zararlı: Genel sağlık kontrolü yapın. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Sıcaklıklar düştükçe sulamayı kademeli olarak azaltın (10-15 L/hafta). Gübre: Yapılmaz. Budama: Solan çiçekleri temizlemeyi bırakabilirsiniz. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Tohum başlıkları kışın kuşlar için besin kaynağı olur ve kış peyzajında güzel görünür. Hastalık/Zararlı: Küllemeli yaprakları temizleyin. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Kış yağmurları başlarsa sulamayı tamamen kesin. Gübre: Yapılmaz. Budama: Bitki donlarla tamamen kuruduktan sonra sapları topraktan 5-10 cm yukarıdan kesebilirsiniz veya kış estetiği için ilkbahara kadar bırakabilirsiniz, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Dökülen yaprakları ve sapları temizleyerek hastalıkları önleyin. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Çok dayanıklıdır.

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Yapılmaz. Budama: Kış temizliği yapılmadıysa şimdi yapın, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Bitki uykudadır. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Çok dayanıklıdır.