Biberiye – Rosmarinus officinalis
Çalı
Tam güneş, süzek ve fakir toprakları seven, kuraklığa son derece dayanıklı, herdem yeşil bir Akdeniz çalısıdır. Mutfakta baharat, peyzajda ise dayanıklı bir süs bitkisi olarak kullanılır; en büyük düşmanı aşırı sulamadır.
Aylık Bakım Takvimi
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Yapılmaz. Budama: Sadece çok gerekliyse hafif bir temizlik budaması yapılabilir, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: İyi hava sirkülasyonu sağlamak için etrafını temiz tutun. Hastalık/Zararlı: Kök çürüklüğü riskine karşı toprağın süzek olduğundan emin olun. Don Riski: Çok dayanıklıdır, koruma gerekmez.
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Çok zayıf topraklarda, yavaş salınımlı dengeli bir gübre çok az miktarda verilebilir, fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Sadece ölü veya hasarlı dalları temizleyin. Çiçeklenmeden önce büyük budama yapmayın, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Yeni dikimler için toprağa kum veya çakıl ekleyerek drenajı artırın. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Yeni dikilen fidanları şiddetli donlardan koruyun.
-
Sulama: Genellikle gerekmez. Sadece çok uzun süreli kuraklıkta ve yeni fidanlar için 10-15 L/hafta, yağmur varsa azaltın. Gübre: Gerekmez. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Yaprak köpüğü (spittlebug) görülebilir, zararsızdır ve suyla yıkanabilir, zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Mavi-mor çiçekleri arılar için çok çekicidir. Hasat için taze sürgünleri toplayın. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Yok.
-
Sulama: Genellikle gerekmez. Gübre: Yapılmaz. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Çiçeklenme devam eder. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Yok.
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Yapılmaz. Budama: Ana budama zamanı. Çiçeklenme bittikten sonra bitkiyi üçte bir oranında budayarak şekil verin ve dallanmasını teşvik edin. Yaşlı, odunsu dallara kadar kesmemeye dikkat edin, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Budamadan elde edilen yarı odunsu çeliklerle çoğaltma için en iyi zamandır. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Yok.
-
Sulama: Yetişkin bitkiler için gerekmez. Sadece saksıdaki bitkiler veya aşırı sıcaklarda ayda 1-2 kez derin sulama (20-25 L) yapılabilir. Gübre: Yapılmaz. Budama: Sadece hafifçe uçlarını alarak şeklini koruyun, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Sıcak ve kuru koşullarda kırmızı örümcek için kontrol edin, ancak genellikle dayanıklıdır, zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel Bakım: Mutfak kullanımı için sürekli hasat edilebilir. Hastalık/Zararlı: Yaprak dökülmesi genellikle aşırı sulama veya kök sorunlarının bir işaretidir. Don Riski: Yok.
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Yapılmaz. Budama: Hafif şekil budamasına devam edilebilir. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Hasada devam edilebilir. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Yok.
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Yapılmaz. Budama: Hafif şekil budamasına devam edilebilir. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Hasada devam edilebilir. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Yok.
-
Sulama: Gerekmez, sonbahar yağmurlarını bekler. Gübre: Yapılmaz. Budama: Bitkiyi kışa hazırlamak için son bir hafif budama ve şekil verme yapılabilir, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Hasat devam edebilir. Hastalık/Zararlı: Sonbahar yağmurlarıyla külleme riski artabilir, iyi hava sirkülasyonu önemlidir. Don Riski: Yok.
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Yapılmaz. Budama: Büyük budamalardan kaçının. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Soğuk havalarla birlikte büyüme yavaşlar. Hastalık/Zararlı: Genel kontrol yapın. Don Riski: Yok.
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Yapılmaz. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Bitkiyi rahat bırakın. Kışın da yeşil kalarak bahçeye yapı kazandırır. Hastalık/Zararlı: Aşırı kış yağmurlarında suyun bitki dibinde birikmediğinden emin olun. Don Riski: Çok dayanıklıdır.
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Yapılmaz. Budama: Yapılmaz. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Kışın bile mutfak kullanımı için taze dallar toplanabilir. Hastalık/Zararlı: Kök çürümesi riskine karşı drenajı kontrol edin. Don Riski: Çok dayanıklıdır.
İlgili Bitkiler
Ada Bozlanı (Ptilostemon gnaphaloides)
Çalı
Ege adaları ve kıyılarına özgü, gümüşi-beyaz yapraklarıyla dikkat çeken, yastık formunda, herdemyeşil bir çalıdır. Yazın...
Adaçayı (Salvia spp.)
Çalı
Tam güneş, süzek ve fakir toprakları seven, kuraklığa çok dayanıklı aromatik bir Akdeniz çalısıdır. Mutfak ve tıbbi amaç...
Adaçayı Yapraklı Laden (Cistus salviifolius)
Çalı
Akdeniz makiliklerinin tipik, alçak ve yayılıcı, herdem yeşil bir çalısıdır. Tam güneş, fakir ve süzek toprakları sever;...
Adi Dağ Muşmulası (Cotoneaster integerrimus)
Çalı
Türkiye'nin de anavatanı olan, yaprak döken, çok dayanıklı bir çalıdır. Tam güneş ve süzek, kireçli toprakları sever; ku...