Kiraz Eriği, Can Eriği, Süs Eriği – Prunus cerasifera

Ağaç

İlkbaharda yapraklanmadan önce açan bol beyaz/pembe çiçekleriyle bilinen, yaprak döken bir ağaçtır. Türkiye'de meyveleri yeşilken ('can eriği') popüler olarak tüketilir. Mor yapraklı süs çeşitleri de yaygındır; tam güneş ve iyi drene edilmiş toprakları sever.

Aylık Bakım Takvimi

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Ana budama zamanı. Tacı havalandırmak, ışık alımını artırmak ve verimden düşmüş dalları çıkarmak için şekil budaması yapılır, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: %1.5-2'lik Bordo bulamacı veya bakırlı preparatlar; kışlayan zararlı (afit, kabuklu bit) yumurtaları ve hastalık (yaprak kıvırcıklığı, monilya) sporlarına karşı uygulanır. Kültürel bakım: Budama artıkları ve mumya meyveleri bahçeden uzaklaştırılmalıdır. Hastalık/zararlı: Gövde ve dallarda kabuklu bitleri (Coccoidea) ve kanserleri kontrol edin. Don riski: Ağaç dayanıklıdır, ancak çiçek tomurcukları hassastır.

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Ay sonuna kadar budamayı bitirin. İlaçlama: Gözler kabarmadan hemen önce %1'lik Bordo bulamacı Yaprak Kıvırcıklığı (Taphrina deformans) ve Monilya (Monilinia spp.) için tekrarlanır. Kültürel bakım: Ağaç diplerini temizleyin. Hastalık/zararlı: Gözlem gerekmez. Don riski: Tomurcuklar kabardıkça dona karşı hassasiyet artar.

  • Sulama: Gerekirse (yağmur yoksa) 20-30 L/m². Gübre: Çiçeklenme sonrası azot (N) ve potasyum (K) ağırlıklı kompoze gübre (ör. 15-5-20 NPK), toprak, ağacın yaşına göre 100-300 g/ağaç, fazla vermeyin. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Çiçek Monilyası'na (mumya hastalığı) karşı çiçeklenme başında ve sonunda fungusit uygulayın. **Çiçekteyken arılar için insektisit kullanmayın.** Kültürel bakım: Çiçeklenme dönemi. Hastalık/zararlı: Yağışlı havalarda Monilya'dan kuruyan çiçek ve sürgünlere dikkat edin. Don riski: Çiçekler dona karşı çok hassastır, en riskli aydır.

  • Sulama: Haftada 30-40 L/m². Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Yaprak delen (Wilsonomyces carpophilus) ve Monilya için fungusit; Yaprak biti (Aphidoidea) için insektisit uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Meyve tutumu başlar. Hastalık/zararlı: Yapraklarda ve meyvelerde küçük delikler ve lekeler Yaprak delen hastalığı belirtisidir. Don riski: Genellikle yoktur.

  • Sulama: Haftada 40-50 L/m², meyve gelişimi için önemlidir. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Erik içkurdu (Cydia funebrana) ve yaprak bitlerine karşı mücadele devam eder. Kültürel bakım: Yeşil erik (can eriği) hasadı başlar. Hastalık/zararlı: Gözlemlemeye devam edin. Don riski: Yoktur.

  • Sulama: Haftada 40-50 L/m², hasat boyunca sulamaya devam edin. Gübre: Gerekmez. Budama: Hasat sonrası, çok uzayan obur dalları çıkarmak için yaz budaması yapılabilir. İlaçlama: Hasada yakın dönemde ilaçlama yapmaktan kaçının, ilacın son kullanma tarihi ile hasat arasındaki süreye (PHI) uyun. Kültürel bakım: Olgun meyve hasadı. Hastalık/zararlı: Meyvelerdeki kurtlanma Erik içkurdu zararıdır. Don riski: Yoktur.

  • Sulama: Hasat sonrası ağacı sulamaya devam edin (haftada 30-40 L/m²). Gübre: Gerekmez. Budama: Yaz budaması devam edebilir. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Ağacın gelecek yıl için güç toplamasına yardımcı olun. Hastalık/zararlı: Sıcak ve kuru havalarda Kırmızı örümcek (Tetranychidae) için yaprakları kontrol edin. Don riski: Yoktur.

  • Sulama: Derinlemesine sulamaya devam edin. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Gözlemlemeye devam edin. Hastalık/zararlı: Gözlemlemeye devam edin. Don riski: Yoktur.

  • Sulama: Sulama sıklığını azaltın (15-20 günde bir derinlemesine). Olgun ağaçlar için gerekmez. Bu ayın bakımını yapın. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Büyüme yavaşlar, ağaç kışa hazırlanır. Hastalık/zararlı: Gözlem yeterlidir. Don riski: Yoktur.

  • Sulama: Genellikle gerekmez, sonbahar yağışları başlar. Gübre: Hasat sonrası (post-harvest) gübrelemesi olarak Fosfor (P) ve Potasyum (K) ağırlıklı gübre verilebilir. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Yaprak dökümünden sonra %1'lik Bordo bulamacı veya bakırlı fungusitler gelecek yılın hastalık riskini azaltmak için uygulanır. Kültürel bakım: Yapraklar dökülmeye başlar. Yere dökülen tüm yaprakları ve mumya meyveleri toplayıp yok edin. Hastalık/zararlı: Gözlem gerekmez. Don riski: Genellikle yoktur.

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Yaprak dökümü tamamlandıktan sonra Bordo bulamacı uygulamasını tekrarlayın. Kültürel bakım: Dinlenme dönemine girer. Hastalık/zararlı: Gözlem gerekmez. Don riski: Dayanıklıdır.

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Ağaç tam uykuya daldıktan sonra ay sonuna doğru ana budamaya başlanabilir. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Tam dinlenme dönemi. Hastalık/zararlı: Gözlem gerekmez. Don riski: Çok dayanıklıdır.