Kiraz Eriği, Can Eriği, Süs Eriği – Prunus cerasifera
Ağaç
İlkbaharda yapraklanmadan önce açan bol beyaz/pembe çiçekleriyle bilinen, yaprak döken bir ağaçtır. Türkiye'de meyveleri yeşilken ('can eriği') popüler olarak tüketilir. Mor yapraklı süs çeşitleri de yaygındır; tam güneş ve iyi drene edilmiş toprakları sever.
Aylık Bakım Takvimi
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Ana budama zamanı. Tacı havalandırmak, ışık alımını artırmak ve verimden düşmüş dalları çıkarmak için şekil budaması yapılır, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: %1.5-2'lik Bordo bulamacı veya bakırlı preparatlar; kışlayan zararlı (afit, kabuklu bit) yumurtaları ve hastalık (yaprak kıvırcıklığı, monilya) sporlarına karşı uygulanır. Kültürel bakım: Budama artıkları ve mumya meyveleri bahçeden uzaklaştırılmalıdır. Hastalık/zararlı: Gövde ve dallarda kabuklu bitleri (Coccoidea) ve kanserleri kontrol edin. Don riski: Ağaç dayanıklıdır, ancak çiçek tomurcukları hassastır.
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Ay sonuna kadar budamayı bitirin. İlaçlama: Gözler kabarmadan hemen önce %1'lik Bordo bulamacı Yaprak Kıvırcıklığı (Taphrina deformans) ve Monilya (Monilinia spp.) için tekrarlanır. Kültürel bakım: Ağaç diplerini temizleyin. Hastalık/zararlı: Gözlem gerekmez. Don riski: Tomurcuklar kabardıkça dona karşı hassasiyet artar.
-
Sulama: Gerekirse (yağmur yoksa) 20-30 L/m². Gübre: Çiçeklenme sonrası azot (N) ve potasyum (K) ağırlıklı kompoze gübre (ör. 15-5-20 NPK), toprak, ağacın yaşına göre 100-300 g/ağaç, fazla vermeyin. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Çiçek Monilyası'na (mumya hastalığı) karşı çiçeklenme başında ve sonunda fungusit uygulayın. **Çiçekteyken arılar için insektisit kullanmayın.** Kültürel bakım: Çiçeklenme dönemi. Hastalık/zararlı: Yağışlı havalarda Monilya'dan kuruyan çiçek ve sürgünlere dikkat edin. Don riski: Çiçekler dona karşı çok hassastır, en riskli aydır.
-
Sulama: Haftada 30-40 L/m². Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Yaprak delen (Wilsonomyces carpophilus) ve Monilya için fungusit; Yaprak biti (Aphidoidea) için insektisit uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Meyve tutumu başlar. Hastalık/zararlı: Yapraklarda ve meyvelerde küçük delikler ve lekeler Yaprak delen hastalığı belirtisidir. Don riski: Genellikle yoktur.
-
Sulama: Haftada 40-50 L/m², meyve gelişimi için önemlidir. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Erik içkurdu (Cydia funebrana) ve yaprak bitlerine karşı mücadele devam eder. Kültürel bakım: Yeşil erik (can eriği) hasadı başlar. Hastalık/zararlı: Gözlemlemeye devam edin. Don riski: Yoktur.
-
Sulama: Haftada 40-50 L/m², hasat boyunca sulamaya devam edin. Gübre: Gerekmez. Budama: Hasat sonrası, çok uzayan obur dalları çıkarmak için yaz budaması yapılabilir. İlaçlama: Hasada yakın dönemde ilaçlama yapmaktan kaçının, ilacın son kullanma tarihi ile hasat arasındaki süreye (PHI) uyun. Kültürel bakım: Olgun meyve hasadı. Hastalık/zararlı: Meyvelerdeki kurtlanma Erik içkurdu zararıdır. Don riski: Yoktur.
-
Sulama: Hasat sonrası ağacı sulamaya devam edin (haftada 30-40 L/m²). Gübre: Gerekmez. Budama: Yaz budaması devam edebilir. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Ağacın gelecek yıl için güç toplamasına yardımcı olun. Hastalık/zararlı: Sıcak ve kuru havalarda Kırmızı örümcek (Tetranychidae) için yaprakları kontrol edin. Don riski: Yoktur.
-
Sulama: Derinlemesine sulamaya devam edin. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Gözlemlemeye devam edin. Hastalık/zararlı: Gözlemlemeye devam edin. Don riski: Yoktur.
-
Sulama: Sulama sıklığını azaltın (15-20 günde bir derinlemesine). Olgun ağaçlar için gerekmez. Bu ayın bakımını yapın. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Büyüme yavaşlar, ağaç kışa hazırlanır. Hastalık/zararlı: Gözlem yeterlidir. Don riski: Yoktur.
-
Sulama: Genellikle gerekmez, sonbahar yağışları başlar. Gübre: Hasat sonrası (post-harvest) gübrelemesi olarak Fosfor (P) ve Potasyum (K) ağırlıklı gübre verilebilir. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Yaprak dökümünden sonra %1'lik Bordo bulamacı veya bakırlı fungusitler gelecek yılın hastalık riskini azaltmak için uygulanır. Kültürel bakım: Yapraklar dökülmeye başlar. Yere dökülen tüm yaprakları ve mumya meyveleri toplayıp yok edin. Hastalık/zararlı: Gözlem gerekmez. Don riski: Genellikle yoktur.
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Yaprak dökümü tamamlandıktan sonra Bordo bulamacı uygulamasını tekrarlayın. Kültürel bakım: Dinlenme dönemine girer. Hastalık/zararlı: Gözlem gerekmez. Don riski: Dayanıklıdır.
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Ağaç tam uykuya daldıktan sonra ay sonuna doğru ana budamaya başlanabilir. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Tam dinlenme dönemi. Hastalık/zararlı: Gözlem gerekmez. Don riski: Çok dayanıklıdır.
İlgili Bitkiler
Acem Söğüdü (Salix acmophylla)
Ağaç
Hızlı büyüyen, sıcak ve kurak iklimlere diğer söğütlerden daha dayanıklı, yerli bir söğüt türüdür. Su kenarlarını sevse ...
Adi Ceviz (Juglans regia)
Ağaç
Meyvesi için yetiştirilen, değerli bir ağaçtır. Kara Ceviz'e göre daha az olsa da, köklerinden salgıladığı "juglon" madd...
Adi Dişbudak (Fraxinus excelsior)
Ağaç
Serin ve nemli iklimlerin büyük, yaprak döken bir ağacıdır. Manisa'nın sıcak ve kurak yazları için uygun değildir, bol s...
Adi Gürgen, Batı Gürgeni (Carpinus betulus)
Ağaç
Serin ve nemli iklimlerin yaprak döken bir ağacıdır; özellikle budanarak şekil verilmeye (çit, duvar vb.) çok uygun oldu...