Mor Dut, Kırmızı Dut – Morus rubra

Ağaç

Kuzey Amerika kökenli, tatlı-mayhoş lezzetli koyu mor meyveleri için yetiştirilen, hızlı büyüyen, yaprak döken bir ağaçtır. Tam güneşli ve nemli, zengin ve iyi drene edilmiş toprakları tercih eder, ancak oldukça uyumludur. Gölge ağacı olarak da değerli bir türdür.

Aylık Bakım Takvimi

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Ana budama zamanı. Ağacın sağlam bir iskelet yapısı oluşturması ve tacın hava alması için kuru, hastalıklı ve birbiri üzerine binen dalları çıkarın, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Kışlayan zararlılar için %1.5'lik Bordo bulamacı veya kışlık yağ (mineral yağ) uygulanabilir. Kültürel bakım: Budama artıklarını bahçeden uzaklaştırın. Hastalık/zararlı: Gövde ve dallarda kabuklu bit (Coccoidea) ve diğer kışlayan zararlıları kontrol edin. Don riski: Çok dayanıklıdır.

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Ay sonuna kadar kış budamasını bitirin. Geç budama özsu akıntısına ('ağlama') neden olabilir. İlaçlama: Gözler uyanmadan önce %1'lik Bordo bulamacı veya bakırlı bir fungusit uygulanabilir. Kültürel bakım: Yeni fidan dikimi için yer hazırlığı yapılabilir. Hastalık/zararlı: Gözlem gerekmez. Don riski: Çok dayanıklıdır.

  • Sulama: Gerekirse (yağmur yoksa) 20-30 L/m². Gübre: Yanmış çiftlik gübresi veya kompoze NPK (ör. 15-15-15), toprak, ağacın yaşına göre 100-200 g/ağaç, fazla vermeyin. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Yeni fidan dikimi için uygun zaman. Hastalık/zararlı: Genç sürgünlerde yaprak biti (Aphidoidea) kontrolü yapın. Don riski: Genç sürgünler şiddetli geç donlardan etkilenebilir.

  • Sulama: Genç ağaçlar için haftada 30-40 L/m², yağmur yoksa. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez, zararlı görülürse uygulayın. Kültürel bakım: Hızlı yaprak ve sürgün gelişimi. Hastalık/zararlı: Yaprak leke hastalıklarına ve bakteriyel yanıklığa karşı nemli havalarda gözlemleyin. Don riski: Yoktur.

  • Sulama: Haftada 40-50 L/m², meyvelerin gelişimi için sulama önemlidir. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Meyveler olgunlaşmaya başladığı için ilaçlamadan kaçının. Kültürel bakım: Meyveler renklenmeye başlar. Kuşlara karşı file gibi önlemler alınabilir. Hastalık/zararlı: Kuşlar meyvelere büyük zarar verebilir. Don riski: Yoktur.

  • Sulama: Haftada 40-50 L/m², hasat boyunca sulamaya devam edin. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Yapılmaz. Kültürel bakım: Ana hasat dönemi. Meyveler olgunlaştıkça toplanır. Yere dökülen meyveleri temizleyerek zararlıları ve hastalıkları engelleyin. Hastalık/zararlı: Kuşlar ve sirke sinekleri (Drosophilidae) en önemli zararlılardır. Don riski: Yoktur.

  • Sulama: Hasat devam ediyorsa sulamaya devam edin (haftada 30-40 L/m²). Hasat bittiyse olgun ağaçlar için gerekmez, genç ağaçları sulayın. Gübre: Gerekmez. Budama: Hasat sonrası sadece çok gerekli ise kırık veya hastalıklı dalları alın. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Hasat genellikle bu ayda da devam eder. Hastalık/zararlı: Sıcak ve kuru havalarda Kırmızı örümcek (Tetranychidae) için yaprakları kontrol edin. Don riski: Yoktur.

  • Sulama: Olgun ağaçlar için gerekmez, genç ağaçlar için 2 haftada bir 30-40 L/m². Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Ağaç yaz büyümesini tamamlar. Hastalık/zararlı: Gözlemlemeye devam edin. Don riski: Yoktur.

  • Sulama: Gerekmez, olgun ağaçlar kuraklığa dayanıklıdır. Genç ağaçlar için sulamayı durdurun. Bu ayın bakımını yapın. Gübre: Gerekmez. Budama: Önerilmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Yarı odunsu çelikle çoğaltma denenebilir. Hastalık/zararlı: Gözlem yeterlidir. Don riski: Yoktur.

  • Sulama: Genellikle gerekmez, sonbahar yağışları başlar. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Yaprak dökümünden sonra %1'lik Bordo bulamacı uygulanabilir. Kültürel bakım: Yapraklar sararır ve dökülmeye başlar. Dökülen yaprakları temizleyin. Hastalık/zararlı: 'Popcorn disease' (Ciboria carunculoides) gibi mantari hastalıklara karşı dökülen meyve ve yaprakları yok edin. Don riski: Genellikle yoktur.

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Yaprak dökümü tamamlanır. Ağaç dinlenme dönemine girer. Hastalık/zararlı: Gözlem gerekmez. Don riski: Dayanıklıdır.

  • Sulama: Gerekmez. Gübre: Gerekmez. Budama: Ağaç tam uykuya daldıktan sonra ay sonuna doğru kış budamasına başlanabilir. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Tam dinlenme dönemi. Hastalık/zararlı: Gözlem gerekmez. Don riski: Çok dayanıklıdır.