Adi Şimşir – Buxus sempervirens

Çalı

Yavaş büyüyen, herdem yeşil, sık dokulu bir çalıdır; özellikle formal bahçelerde, çit ve topiary (şekilli budama) uygulamalarında kullanılır. En büyük tehdidi yapraklarını tamamen yiyebilen Şimşir Güvesi (Cydalima perspectalis) tırtılıdır.

Aylık Bakım Takvimi

  • Sulama: Kış yağışları yeterliyse gerekmez, kurak giderse ayda bir derinlemesine sulayın (20-30 L/m²). Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. Ana budama için en iyi zaman ay sonu-Mart başıdır. İlaçlama: Kışlayan şimşir güvesi tırtılları veya kabuklu bitler için bitkinin iç kısımlarını kontrol edin. Gerekirse kışlık yağ (dormant oil) uygulayın. Kültürel Bakım: Bitki içindeki dökülmüş yaprakları temizleyerek hava sirkülasyonunu artırın. Hastalık/Zararlı: Bitki içinde ağ benzeri yapılarda kışlayan güve tırtıllarını arayın. Don Riski: Çok dayanıklıdır, koruma gerekmez.

  • Sulama: Yağış yoksa ayda bir sulayın (20-30 L/m²). Gübre: Yok. Budama: Ay sonu veya Mart başında, yeni büyüme başlamadan önce ana şekil verme ve çit budamasını yapın (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Budama sonrası %1'lik Bordo bulamacı uygulaması mantari hastalıkları önleyebilir. Kültürel Bakım: Budama artıklarını ve döküntüleri temizleyin. Hastalık/Zararlı: Genel durum kontrolü yapın. Don Riski: Çok dayanıklıdır.

  • Sulama: Yeni sürgünler çıkarken toprağı nemli tutun, yağış yoksa 15 günde bir (20 L/m²). Gübre: Ay başında yavaş salınımlı dengeli NPK (örn. 10-10-10) gübresi veya kompost uygulayın (fazla vermeyin, emin değilseniz danışın). Budama: Ana budama bu ayın başında bitirilmelidir. İlaçlama: Şimşir güvesi tırtılları için ay sonundan itibaren feromon tuzaklarla kelebek uçuşunu takip edin ve bitkiyi haftalık kontrol edin. Kültürel Bakım: Kök nemini korumak için malçlama yapın. Hastalık/Zararlı: Şimşir güvesi tırtılları, galeri güvesi ve psillid (yapışkan madde) için kontrol edin.

  • Sulama: Haftada bir veya 10 günde bir sulayın (30 L/m²). Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez. İlaçlama: **KRİTİK DÖNEM:** Şimşir güvesinin ilk nesli aktiftir. Tırtıl veya ağ belirtisi görür görmez Biyolojik insektisit (Bacillus thuringiensis - Bt) veya sistemik bir insektisit (örn. Acetamiprid) uygulayın (zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın). Kültürel Bakım: Sulama önemlidir, susuz kalan bitki zararlılara daha açık olur. Hastalık/Zararlı: Yaprakların içini yiyen tırtılları ve birbirine yapışmış yaprakları arayın.

  • Sulama: Haftada bir derinlemesine sulayın (30 L/m²). Gübre: Gerekirse ay başında bir kez yarı dozda dengeli sıvı gübre verilebilir. Budama: Formal çitleri ve topiaryleri düzgün tutmak için ay sonunda hafif bir kırpma yapılabilir. İlaçlama: Şimşir güvesi için kontrolleri ve gerekirse ilaçlamayı tekrarlayın. Kültürel Bakım: Bitkiyi düzenli olarak ıslatarak tozdan arındırın ve kırmızı örümcek riskini azaltın. Hastalık/Zararlı: Şimşir güvesi ve kırmızı örümcek için dikkatli olun.

  • Sulama: 7-10 günde bir derinlemesine sulayın (30-40 L/m²). Saksıdakiler daha sık sulanmalıdır. Gübre: Yok. Budama: Ay sonundan sonra budama yapmaktan kaçının. İlaçlama: **KRİTİK DÖNEM:** Şimşir güvesinin ikinci ve en zararlı nesli aktiftir. Kontrolleri sıklaştırın ve gerekirse tekrar ilaçlama yapın. Kültürel Bakım: Öğleden sonra gölgesi olan yerlerdeki bitkiler daha az stres yaşar. Hastalık/Zararlı: Bitkinin aniden sararması ve yaprak dökmesi güve zararına işarettir, iç kısımlarını kontrol edin.

  • Sulama: 7-10 günde bir sulamaya devam edin. Gübre: Yok. Budama: Budama yapmayın. İlaçlama: Şimşir güvesi kontrolüne devam edin. Kırmızı örümcek için yaprak altlarını kontrol edin. Kültürel Bakım: Bitkinin kışa güçlü girmesi için düzenli sulama önemlidir. Hastalık/Zararlı: Yaprak yanığı ve strese bağlı dökülmeleri gözlemleyin.

  • Sulama: Sulamayı 10-15 günde bire düşürün. Ay sonuna doğru yağmurlarla birlikte kesilebilir. Gübre: Yok. Budama: **Budama yapmayın.** Bu dönemde budama, don zararından etkilenecek taze sürgünleri teşvik eder. İlaçlama: Şimşir güvesinin kışlamaya geçecek son nesli bu ay aktif olabilir. **Son bir dikkatli kontrol yapın** ve gerekirse ilaçlayın. Kültürel Bakım: Bitki içindeki ve etrafındaki dökülmüş yaprakları temizlemeye başlayın. Hastalık/Zararlı: Kışa girecek güve tırtıllarını yok etmek için bu ayki kontrol çok önemlidir. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Şu an (20 Eylül) hava hala sıcak, 10-15 günde bir (30 L/m²) sulamaya devam edin. Yağmurlar başlayınca sıklığı azaltın. Gübre: Gübrelemeyi durdurun. Budama: Kesinlikle budama yapmayın. İlaçlama: Şimşir güvesinin son nesli için bu ay son kez bitkinin içlerini dikkatlice kontrol edin. Gerekirse son bir ilaçlama yapın. Kültürel Bakım: Dökülen yaprakları temizleyerek hastalıkların barınmasını önleyin. Hastalık/Zararlı: Bu ay yapılacak son güve kontrolü, gelecek ilkbahardaki zararı büyük ölçüde azaltacaktır. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Gerekmez, sonbahar yağışları yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Bitki etrafında ve içinde son bir yaprak temizliği yapın. Hastalık/Zararlı: Genel kontrol yapın. Don Riski: Yok.

  • Sulama: Gerekmez, yağışlar yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Bitki dinlenme dönemine girmiştir. Hastalık/Zararlı: Kışlayan zararlılar için bitki içlerini son bir kez gözden geçirin. Don Riski: Çok dayanıklıdır.

  • Sulama: Gerekmez. Saksıdaki bitkiler toprak tamamen kurursa ayda bir hafifçe sulanabilir. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Dinlenme dönemi devam eder. Hastalık/Zararlı: Genellikle sorunsuzdur. Don Riski: Çok dayanıklıdır.