Karasakız – Berberis crataegina
Çalı
Türkiye'ye özgü, dikenli ve yaprak döken bir çalıdır. Kuraklığa ve zorlu toprak koşullarına son derece dayanıklıdır; peyzajda çit bitkisi olarak ve yenilebilir meyveleri için kullanılır.
Aylık Bakım Takvimi
-
Sulama: Gerekmez, kış yağışları yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Yok (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Gerekirse ay sonunda kışlık yağ ( dormant oil) uygulaması yaparak kabuklu bitleri ve afit yumurtalarını kontrol edebilirsiniz (zararlı görürseniz uygulayın). Kültürel Bakım: Yok. Hastalık/Zararlı: Kışlayan zararlılar için dalları kontrol edin. Don Riski: Çok dayanıklıdır, koruma gerekmez.
-
Sulama: Gerekmez, yağışlar yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Ay sonu, bitki uyanmadan önce gençleştirme ve şekil budaması için en ideal zamandır. Kuru, hastalıklı ve iç içe geçmiş dalları çıkarın (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Budama sonrası %1'lik Bordo bulamacı uygulaması mantari hastalıkları önleyebilir (hastalık görürseniz uygulayın). Kültürel Bakım: Budama artıklarını temizleyin. Sert çelikle çoğaltma yapılabilir. Hastalık/Zararlı: Genel durum kontrolü yapın. Don Riski: Çok dayanıklıdır, koruma gerekmez.
-
Sulama: Yağış yoksa ayda 1-2 kez (10 L/m²). Yeni dikimler daha sık sulanmalıdır. Gübre: Toprak yüzeyine yavaş salınımlı dengeli NPK (15-15-15) granül gübre (m²'ye 40-50 gr) veya yanmış ahır gübresi serpip toprağa karıştırın (fazla vermeyin, emin değilseniz danışın). Budama: Gerekmez. İlaçlama: Yeni sürgünlerde yaprak biti kontrolü yapın. Kültürel Bakım: Yabancı otları temizleyin, kök bölgesini çapalayın. Hastalık/Zararlı: Taze sürgünlerde yaprak biti (afit) görülürse müdahale edin.
-
Sulama: Yağışsız dönemlerde 15 günde bir (15 L/m²). Gübre: Gerekmez. Budama: Çiçeklenme sonrası (genellikle bu ay) hafif bir şekil budaması yapılabilir. Meyve tutumunu engellememek için derin budamadan kaçının. İlaçlama: Pas hastalığı (yapraklarda turuncu lekeler) belirtileri varsa bakırlı bir fungusit kullanın (hastalık görürseniz uygulayın). Kültürel Bakım: Çapalama yapın. Hastalık/Zararlı: Pas ve külleme hastalığına karşı yaprakları gözlemleyin.
-
Sulama: Yağışsız dönemlerde 15 günde bir (15 L/m²). Gübre: Gerekmez. Budama: Sadece estetiği bozan dalları kesin. İlaçlama: Yaprak biti ve pas hastalığı kontrolüne devam edin. Kültürel Bakım: Meyveler oluşmaya başlar. Hastalık/Zararlı: Yaprak lekesi hastalıklarına karşı dikkatli olun.
-
Sulama: Kurak dönemlerde 15 günde bir derinlemesine sulayın (20 L/m²). Gübre: Yok, sıcakta gübreleme yapmayın. Budama: Gerekmez, sadece kırık dalları alın. İlaçlama: Sıcak ve kuru havalarda kırmızı örümcek için yaprak altlarını kontrol edin. Kültürel Bakım: Kök bölgesine malç (ağaç kabuğu vb.) sermek su kaybını azaltır. Hastalık/Zararlı: Kırmızı örümcek (yapraklarda sararma ve ağ) belirtisi varsa müdahale edin.
-
Sulama: Kuraklık devam ederse 15-20 günde bir derinlemesine sulayın (20 L/m²). Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Kırmızı örümcek ve külleme kontrolüne devam edin. Kültürel Bakım: Meyvelerin gelişimini gözlemleyin. Hastalık/Zararlı: Aşırı sıcak stresi yaprak dökülmesine neden olabilir.
-
Sulama: Sulama sıklığını ayda bire düşürün (15-20 L/m²). Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Sıcaklıkların düşmesiyle zararlı aktivitesi azalır, kontrol yeterlidir. Kültürel Bakım: Yabancı ot temizliğine devam edin. Hastalık/Zararlı: Genel kontrol yapın.
-
Sulama: Havalar serinleyip yağışlar başladıkça sulamayı kesin. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Meyveler olgunlaşır (siyaha döner), hasat edilebilir. Yapraklar renk değiştirmeye başlar. Hastalık/Zararlı: Meyvelerde çürüme olup olmadığını kontrol edin. Don Riski: Yok.
-
Sulama: Gerekmez, yağışlar yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Yaprak dökümü tamamlandıktan sonra bitki çevresindeki dökülmüş yaprakları toplayarak hastalıkların kışlamasını önleyin. Hastalık/Zararlı: Çevredeki bitki artıklarını temizleyin. Don Riski: Yok.
-
Sulama: Gerekmez, yağışlar yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Bitki tam dinlenme dönemindedir, rahatsız etmeyin. Hastalık/Zararlı: Genel kontrol. Don Riski: Çok dayanıklıdır, koruma gerekmez.
-
Sulama: Gerekmez, yağışlar yeterlidir. Gübre: Yok. Budama: Gerekmez. İlaçlama: Gerekmez. Kültürel Bakım: Kış dinlenmesi devam eder. Bir sonraki yılın budama ve gübreleme planını yapın. Hastalık/Zararlı: Dallar üzerinde kabuklu bit olup olmadığını kontrol edin. Don Riski: Çok dayanıklıdır, koruma gerekmez.
İlgili Bitkiler
Ada Bozlanı (Ptilostemon gnaphaloides)
Çalı
Ege adaları ve kıyılarına özgü, gümüşi-beyaz yapraklarıyla dikkat çeken, yastık formunda, herdemyeşil bir çalıdır. Yazın...
Adaçayı (Salvia spp.)
Çalı
Tam güneş, süzek ve fakir toprakları seven, kuraklığa çok dayanıklı aromatik bir Akdeniz çalısıdır. Mutfak ve tıbbi amaç...
Adaçayı Yapraklı Laden (Cistus salviifolius)
Çalı
Akdeniz makiliklerinin tipik, alçak ve yayılıcı, herdem yeşil bir çalısıdır. Tam güneş, fakir ve süzek toprakları sever;...
Adi Dağ Muşmulası (Cotoneaster integerrimus)
Çalı
Türkiye'nin de anavatanı olan, yaprak döken, çok dayanıklı bir çalıdır. Tam güneş ve süzek, kireçli toprakları sever; ku...