Gümüşi Göknar – Abies alba
Ağaç
Herdem yeşil, piramidal formlu, yavaş büyüyen bir ağaçtır. Serin ve nemli iklimleri, iyi drene edilmiş asidik veya nötr toprakları ve güneşli-yarı gölge alanları tercih eder. Park ve bahçelerde soliter veya grup halinde kullanılır.
Aylık Bakım Takvimi
-
Sulama: Yağmur/kar yoksa ve toprak kuruysa 15-20 L/ay. Gübre: Gerekmez. Budama: Sadece kuru, kırık veya hastalıklı dalları çıkarın (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Kış mücadelesi için Bordo Bulamacı veya bakırlı preparatlar düşünülebilir (zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın). Kültürel bakım: Ağır kar yükü altında dalların kırılmasını önlemek için karı nazikçe silkeleyin. Hastalık/zararlı tavsiyesi: Gövde ve dalları kabuklu bit kontrolü yapın. Don riski: Genç fidanları kök boğazına malç yığarak veya örtüyle koruyun.
-
Sulama: Yağmur/kar yoksa ve toprak kuruysa 15-20 L/ay. Gübre: Gerekmez. Budama: Vejetasyon başlamadan kuru ve hasarlı dalları temizlemek için en iyi zamandır (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Kış sonu yağları (uyuyan böcek ve yumurtalara karşı) uygulanabilir (zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın). Kültürel bakım: Don kalktıysa don kabarması olan toprağı fidan çevresinde hafifçe bastırın. Hastalık/zararlı tavsiyesi: Bahar öncesi genel kontrol, özellikle kabuklu bitler ve mantar sporları için. Don riski: Genç fidanları geç donlara karşı korumaya devam edin.
-
Sulama: 10-15 L/hafta, yağmur varsa azaltın. Gübre: Yavaş salınımlı dengeli NPK (örn. 15-15-15) veya iğne yapraklılar için özel gübreyi topraktan verin, ağaç yaşına göre doz ayarlayın (fazla vermeyin, emin değilseniz danışın). Budama: Gerekliyse son budama zamanı, yeni sürgünler başlamadan bitirin (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Yeni sürgünleri yaprak bitleri ve mantar hastalıkları (iğne dökülmesi) için kontrol edin (zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın). Kültürel bakım: Kök çevresindeki malçı yenileyin veya tamamlayın. Hastalık/zararlı tavsiyesi: Yeni sürgünlerde yapışkanlık (yaprak biti) veya iğnelerde lekelenme (mantar) belirtilerine dikkat edin. Don riski: Genç fidanları ve taze sürgünleri olası geç donlardan koruyun.
-
Sulama: 15-20 L/hafta, yağmur varsa azaltın. Gübre: Ay başında gübreleme yapılmadıysa yapılabilir (fazla vermeyin, emin değilseniz danışın). Budama: Sadece estetik amaçlı çok küçük düzeltmeler yapılabilir, genel budama dönemi bitti (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Yeni sürgünleri yaprak bitlerine ve kırmızı örümceklere karşı kontrol edin (uygun insektisit/akarisit, zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın). Kültürel bakım: Kök çevresinde yabani ot kontrolü yapın. Hastalık/zararlı tavsiyesi: İğnelerde renk solması veya ağ oluşumu (kırmızı örümcek) kontrolü yapın. Don riski: Genç sürgünler için nadir de olsa geç don riskine dikkat edin.
-
Sulama: 20-25 L/hafta, yağmur varsa azaltın. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez, sadece fırtına vb. sonrası kırılan dalları alın (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Nemli ve ılık havalarda iğne dökülmesine neden olan mantar hastalıklarına karşı dikkatli olun (fungusit, hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın). Kültürel bakım: Yabani ot kontrolüne devam edin. Hastalık/zararlı tavsiyesi: Kırmızı örümcek popülasyonu artabilir, özellikle rüzgarsız ve sıcak yerlerde kontrol edin.
-
Sulama: 25-30 L/hafta, sıcak ve kurak havalarda artırın. Gübre: Gerekmez. Budama: Gerekmez (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Özellikle kurak ve sıcak havalarda kırmızı örümcek (akarisit) kontrolü yapın, yaprakların altını kontrol edin (zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın). Kültürel bakım: Derin sulama yaparak kök sisteminin derine inmesini teşvik edin. Hastalık/zararlı tavsiyesi: Kuraklık stresi bitkiyi zararlılara karşı daha hassas hale getirir, düzenli sulama önemlidir.
-
Sulama: 30-40 L/hafta, çok sıcaklarda artırın, sabah erken veya akşam serinliğinde yapın. Gübre: Yeni sürgün oluşumunu tetikleyip kış direncini düşüreceğinden azotlu gübre vermeyin. Budama: Gerekmez, sadece hasarlı dalları alın (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Kırmızı örümcek ve diğer emici böcekler için kontrolü sürdürün (zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın). Kültürel bakım: Malç tabakası toprağın nemli ve serin kalmasına yardımcı olur, kontrol edin. Hastalık/zararlı tavsiyesi: İğnelerde aşırı sararma ve dökülme kuraklık veya kırmızı örümcek belirtisi olabilir, kontrol edin.
-
Sulama: 30-40 L/hafta, sıcaklık ve kuraklığa göre ayarlayın. Gübre: Kesinlikle vermeyin. Budama: Gerekirse kırılan dalları temizleyin, herdem yeşillerde ikinci şekil budaması için son zamanlar olabilir (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Kırmızı örümcek kontrolüne devam edin (zararlı görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın). Kültürel bakım: Tohumdan üretim düşünülüyorsa olgunlaşan kozalakları kontrol edin. Hastalık/zararlı tavsiyesi: Sıcak ve kurak stresi altındaki bitkiyi zararlılara karşı gözlemleyin.
-
Sulama: 20-25 L/hafta, sonbahar yağmurları başlayınca azaltın. Gübre: Düşük azotlu, potasyum (K) ve fosfor (P) ağırlıklı sonbahar gübresi kök gelişimini desteklemek için verilebilir (topraktan, dozaja dikkat edin, emin değilseniz danışın). Budama: Gerekmez (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Sonbahar yağmurlarıyla mantar hastalıkları (iğne pası, leke) artabilir, kontrol edin (fungusit, hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın). Kültürel bakım: Tohum toplama (eğer isteniyorsa). Hastalık/zararlı tavsiyesi: Yaprak bitleri sonbaharda tekrar aktif olabilir, yeni sürgünleri kontrol edin.
-
Sulama: 10-15 L/hafta, yağmurlar yeterliyse gerekmez. Gübre: Sonbahar gübrelemesi yapılmadıysa bu ay yapılabilir (fazla vermeyin, emin değilseniz danışın). Budama: Gerekmez (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Kışa girmeden önce genel zararlı ve hastalık kontrolü yapın. Kültürel bakım: Dökülen yaprakları (geniş yapraklılardan gelen) ağacın dibinden temizleyerek hastalık riskini azaltın. Hastalık/zararlı tavsiyesi: Kök çürüklüğü riskine karşı aşırı sudan ve kötü drenajdan kaçının.
-
Sulama: Yağmur yoksa ve toprak çok kuruysa ayda bir. Gübre: Gerekmez. Budama: Kış budamasına başlanabilir, ancak Şubat-Mart daha idealdir (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Genç fidanların kök boğazını kış donlarından korumak için malç tabakasını kalınlaştırın (örn. ağaç kabuğu, yaprak çürüntüsü). Hastalık/zararlı tavsiyesi: Kışa giren zararlılar için gövde ve dalları kontrol edin. Don riski: Genç fidanları dondan korumak için önlem alın.
-
Sulama: Yağmur/kar yoksa ve toprak çok kuruysa ayda bir. Gübre: Yanmış ahır gübresi veya kompost kök çevresine malç olarak serilebilir, toprağı korur ve yavaşça besin sağlar. Budama: Sadece fırtına vb. sonucu kırılan dalları temizleyin (kararsızsanız bekleyin). İlaçlama: Gerekmez. Kültürel bakım: Ağır kar yükünün dalları kırmaması için önlem alın. Hastalık/zararlı tavsiyesi: Kış boyunca genel durumunu gözlemleyin. Don riski: Genç fidanları şiddetli donlardan korumaya devam edin.
İlgili Bitkiler
Acem Söğüdü (Salix acmophylla)
Ağaç
Hızlı büyüyen, sıcak ve kurak iklimlere diğer söğütlerden daha dayanıklı, yerli bir söğüt türüdür. Su kenarlarını sevse ...
Adi Ceviz (Juglans regia)
Ağaç
Meyvesi için yetiştirilen, değerli bir ağaçtır. Kara Ceviz'e göre daha az olsa da, köklerinden salgıladığı "juglon" madd...
Adi Dişbudak (Fraxinus excelsior)
Ağaç
Serin ve nemli iklimlerin büyük, yaprak döken bir ağacıdır. Manisa'nın sıcak ve kurak yazları için uygun değildir, bol s...
Adi Gürgen, Batı Gürgeni (Carpinus betulus)
Ağaç
Serin ve nemli iklimlerin yaprak döken bir ağacıdır; özellikle budanarak şekil verilmeye (çit, duvar vb.) çok uygun oldu...