Güzellik Çalısı – Abelia grandiflora
Çalı
Her daim yeşil bir çalıdır, Haziran-Ekim arası açık pembe, huni şeklinde çiçek açar. Güneşli veya yarı gölge yerleri ve her türlü drenajı iyi toprağı sever. Çit, bordür veya soliter kullanıma uygundur.
Aylık Bakım Takvimi
-
Sulama: Toprak kurudukça (yaklaşık 10-15 günde bir) 5-10 L, yağmur varsa azaltın. Gübre: Organik gübre (yanmış ahır gübresi, 5-10 kg/m²) toprağa karıştırılabilir. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Sadece kuru ve hastalıklı dallar temizlenir. Ana budama için bekleyin, kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Kışlık yağ ve bakırlı preparatlar (örn. %1.5'luk Bordo Bulamacı) gövdeye uygulanır. Zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Çoğaltma için sert çelik alınabilir. Hastalık/zararlı: Gövdede kabuklu bit kontrolü yapın. Don riski: Kök boğazını malç (ağaç kabuğu, kuru yaprak) ile koruyun.
-
Sulama: Toprak kurudukça (yaklaşık 10 günde bir) 10 L, yağmur varsa azaltın. Gübre: Organik gübre (yanmış ahır gübresi) uygulanmadıysa bu ay yapılabilir. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Ay sonuna doğru şekil ve gençleştirme budaması yapılabilir; dallar 1/3 oranında kısaltılır, zayıf ve içe dönük dallar çıkarılır. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Gözler uyanmadan önce son kışlık ilaçlama (Bordo Bulamacı) yapılabilir. Zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Sert çelikle çoğaltma yapılabilir, yabani otlar temizlenir. Hastalık/zararlı: Uyanan gözlerde zararlı kontrolü yapın. Don riski: Genç bitkiler için don riski devam eder, korumaya devam edin.
-
Sulama: Haftada 1 kez (10-15 L), yağmur varsa azaltın. Gübre: NPK dengeli kompoze gübre (örn. 15-15-15, 30-40 gr/m²) toprağa karıştırılıp sulanır. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Budama bu ayın başında tamamlanmalıdır; yazın çiçek açan çalılar için uygun zamandır. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Yaprak bitleri ve mantari hastalıklara (külleme, pas) karşı koruyucu ilaçlama (sistemik insektisit/fungisit) yapılabilir. Zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Toprak çapalanır, yeni fidan dikimi ve çelikle üretim için uygun aydır. Hastalık/zararlı: Yeni sürgünlerde yaprak biti (afit) kontrolü yapın. Don riski: Genç sürgünleri geç donlardan korumak için gerekirse gece örtü kullanın.
-
Sulama: Haftada 1-2 kez (15-20 L), yağmur varsa azaltın. Gübre: Azot ağırlıklı gübrelerle yeşil aksam gelişimi desteklenir. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Sadece formu bozan sürgünler alınır, ana budama dönemi geçmiştir. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Yaprak biti, kırmızı örümcek ve mantari hastalıklara karşı ilaçlama (örn. imidakloprid, abamektin) gerekebilir. Zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Yabani ot mücadelesi ve çapalama devam eder, malçlama yapılabilir. Fidan dikimi için son zamanlardır. Hastalık/zararlı: Yaprak altlarında kırmızı örümcek kontrolü yapın. Don riski: Genellikle yoktur.
-
Sulama: Haftada 2 kez (yaklaşık 20 L), yağmur varsa azaltın. Gübre: Çiçeklenmeyi teşvik için fosfor ve potasyum ağırlıklı gübre (örn. 10-20-20, 30-40 gr/m²) veya organik gübre şerbeti verilebilir. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Solan çiçekler temizlenir, formu korumak için hafif uç alma yapılabilir. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Külleme, pas gibi mantari hastalıklara ve yaprak bitlerine karşı mücadele devam eder. Zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Çapalama ile toprak havalandırılır ve su kaybı önlenir. Hastalık/zararlı: Yapraklarda külleme belirtileri (beyaz tozlu tabaka) için kontrol yapın. Don riski: Yoktur.
-
Sulama: Haftada 2-3 kez (20-25 L), sıcaklığa bağlı olarak, sabah veya akşam saatlerinde, yağmur varsa azaltın. Gübre: Azotlu gübre verilebilir veya çiçeklenmeyi desteklemek için potasyum ağırlıklı sıvı gübre (15 günde bir) uygulanabilir. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Solan çiçekler temizlenerek yeni çiçeklenmeler teşvik edilir. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Kırmızı örümcek ve yaprak bitlerine karşı ilaçlama (akarisit/insektisit) gerekebilir. Zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Yarı odunlaşmış çelikle çoğaltma için uygun dönemdir. Hastalık/zararlı: Çiçeklenme döneminde zararlı kontrolü yapın, böcekler çiçeklere zarar verebilir. Don riski: Yoktur.
-
Sulama: Toprak kurumayacak şekilde haftada 2-3 kez (25-30 L), sabah erken veya akşam geç saatlerde, yağmur varsa azaltın. Gübre: Çiçeklenme döneminde sıvı besin takviyesi (potasyum ağırlıklı) yapılabilir. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Solan çiçekler temizlenmeye devam edilir, dipten çıkan yabani sürgünler kesilir. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Kırmızı örümcek ve diğer emici böceklere karşı kontrol ve gerekirse ilaçlama (akarisit) yapılır. Zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Yarı odunlaşmış çelikle çoğaltma yapılabilir. Hastalık/zararlı: Aşırı sıcak ve kuru havada kırmızı örümcek popülasyonu artabilir, yaprak altlarını kontrol edin. Don riski: Yoktur.
-
Sulama: Haftada 2-3 kez (25-30 L) düzenli sulama çok önemlidir, yağmur varsa azaltın. Gübre: Gübreleme yapılmaz, bitkinin kışa hazırlanması için yeni sürgün gelişimi yavaşlatılmalıdır. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Herdem yeşil çalıların ikinci budaması ayın ikinci yarısında yapılabilir. Solan çiçekler temizlenir. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Kırmızı örümcek ve kabuklu bitlere karşı kontrol ve gerekirse ilaçlama yapılır. Zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Yarı odunlaşmış çelikle çoğaltma için son zamanlar. Hastalık/zararlı: Kuraklık stresi bitkiyi zayıflatabilir, zararlılara karşı direncini düşürebilir. Don riski: Yoktur.
-
Sulama: Sıklık azaltılır, haftada 1-2 kez (15-20 L), yağış durumuna göre. Gübre: Kök sistemini güçlendirmek için potasyum ağırlıklı sonbahar gübresi verilebilir. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Çiçeklenme sonrası hafif temizlik budaması yapılabilir. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Mevsim sonu hastalıklarına (pas, külleme) karşı gerekirse son bir ilaçlama yapılır. Zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Yeni fidan dikimi için en uygun zamandır. Toprak çapalanır, organik gübre karıştırılabilir. Hastalık/zararlı: Yaprak leke hastalıkları için yaprakları kontrol edin, dökülen hastalıklı yaprakları toplayın. Don riski: Ay sonuna doğru gece sıcaklıkları düşebilir.
-
Sulama: Yağışlar yeterli değilse haftada 1 kez (10-15 L) sulamaya devam edilir. Gübre: Toprak işlenirken organik gübre (yanmış ahır gübresi, kompost) verilebilir. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Uygun değildir, bitki dinlenmeye hazırlanır. Sadece kuru/hastalıklı dallar alınır. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Genellikle gerekmez, ancak kabuklu bit gibi zararlılar için kontrol yapılabilir. Kültürel bakım: Fidan dikimi için ideal aydır. Çoğaltma için sert çelik alınabilir. Hastalık/zararlı: Dökülen yapraklar hastalık barındırabileceğinden toplanıp imha edilmelidir. Don riski: İlk donlara karşı kök bölgesini malç ile koruyun.
-
Sulama: Çok kurak gitmedikçe gerekmez. Gübre: Kök dipleri torf, yaprak çürüntüsü veya organik gübre ile örtülerek (malçlama) dondan korunur ve beslenir. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Yaprak dökümü tamamlandıktan sonra hafif budama yapılabilir, ancak asıl budama için ilkbahar beklenmelidir. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Yapraklar döküldükten sonra gövde ve dallara kışlık koruyucu bakırlı preparatlar uygulanabilir. Zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Çıplak köklü fidan dikim mevsimidir. Hastalık/zararlı: Gövde ve dallarda kışlayan zararlı ve hastalık etmenleri için kontrol yapın. Don riski: Kök boğazı torf veya organik gübre ile örtülerek dondan korunur.
-
Sulama: Gerekmez. Gübre: Kış gübrelemesi yapılmadıysa organik gübre ile malçlama yapılabilir. Fazla vermeyin, emin değilseniz danışın. Budama: Sadece kuru, kırık dallar alınır. Ilıman bölgelerde budamaya başlanabilir. Kararsızsanız bekleyin. İlaçlama: Kışlık yağ ve bakırlı bileşiklerle (bordo bulamacı) ilaçlama yapılabilir. Zararlı veya hastalık görürseniz uygulayın, emin değilseniz danışın. Kültürel bakım: Donlu havalarda büyük ağaçların nakli yapılabilir. Hastalık/zararlı: Gövde kabukları altında saklanan zararlılar için kontrol yapılabilir. Don riski: Şiddetli donlara karşı kök bölgesi malç ile korunmalıdır.
İlgili Bitkiler
Ada Bozlanı (Ptilostemon gnaphaloides)
Çalı
Ege adaları ve kıyılarına özgü, gümüşi-beyaz yapraklarıyla dikkat çeken, yastık formunda, herdemyeşil bir çalıdır. Yazın...
Adaçayı (Salvia spp.)
Çalı
Tam güneş, süzek ve fakir toprakları seven, kuraklığa çok dayanıklı aromatik bir Akdeniz çalısıdır. Mutfak ve tıbbi amaç...
Adaçayı Yapraklı Laden (Cistus salviifolius)
Çalı
Akdeniz makiliklerinin tipik, alçak ve yayılıcı, herdem yeşil bir çalısıdır. Tam güneş, fakir ve süzek toprakları sever;...
Adi Dağ Muşmulası (Cotoneaster integerrimus)
Çalı
Türkiye'nin de anavatanı olan, yaprak döken, çok dayanıklı bir çalıdır. Tam güneş ve süzek, kireçli toprakları sever; ku...